Gedachten die je parten spelen door narcistisch misbruik

Een narcist speelt met je hoofd. Alles wat hij of zij doet is erop gericht om jou in verwarring te brengen. Zodat je verder van jezelf komt te staan, steeds verwarder wordt.  

Het doel van de narcist is om controle over je te hebben. Macht. Als jij van hem of haar afhankelijk raakt, dan geeft dat de narcist een goed gevoel over zichzelf.

Het spel wisselt tussen liefdevol, attent en onderuithalend gedrag. Zo ben je de grote liefde en fantastisch, het andere moment krijg je te horen dat er niets goed aan je is, dat je gek bent. Dan krijg je continu kritiek, word je onderuitgehaald, krijg je overal de schuld van.

Je gaat het vanzelf geloven

Als iemand iets maar vaak genoeg tegen je zegt, dan ga je het vanzelf geloven. Als je los bent van de narcist, zit de erfenis van het spel nog in je hoofd. Je hebt gedachten ontwikkeld die niet waar zijn, maar wel zo voelen.

Ik hoor deze gedachten heel veel in mijn praktijk. Ik heb er een flink aantal voor je verzameld. Ik zet ze hieronder en leg je uit waarom deze gedachten onlogisch zijn. Er zijn ook veel varianten op deze zinnen.

‘Hoe kan ik er ingetrapt zijn, ik ben toch een intelligente vrouw/man?’

Of de variant ‘Ik heb het zo verkeerd gedaan. Hoe heb ik zo naïef kunnen zijn?’ Het is niet erin trappen of naïef zijn, zeker niet als je niet wist waar je mee te maken had. Of maar een beetje. Je hebt te maken (gehad) met een meesterbedrieger. Iemand die precies weet hoe hij of zij jou met fantastisch liefdesspel kan manipuleren of emotioneel chanteren om jou zo voor zich te winnen. Die precies weet op welke knoppen te drukken.

‘Ik vraag me af of ik niet zelf een narcist ben?’

Je leest over narcisme en hebt het gevoel dat je er heel veel op je (ex-)partner van toepassing is. Maar bij jezelf zie je ook wel trekjes. Je (ex-)partner heeft je er wellicht ook van beschuldigd.

Het feit dat je het je afvraagt betekent dat je er geen bent. Zo simpel is het. Want een narcist doet niet aan zelfreflectie en als jij je deze vraag stelt, doe jij dat dus wel.

Weet ook dat we allemaal narcistische trekken hebben. Anders kunnen we bijvoorbeeld geen carrière maken of een eigen bedrijf hebben. Het verschil zit hem erin of je daarbij anderen benadeelt of niet.

‘Zie je wel, het is toch mijn schuld.’

Een narcist zal nooit de schuld bij zichzelf leggen, maar altijd bij een ander of iets anders. In een relatie tref jij alle schuld. Ook als je het niet gedaan hebt, dan weet de narcist het zo om te draaien dat het wel zo is. En dat je het nog gaat geloven ook.

Je hebt niet de schuld. De verantwoordelijkheid van hoe het in de relatie liep, ligt bij de narcist. Door zijn of haar gedrag ben je (on)bewust beschermingsmechanieken gaan toepassen. Bijvoorbeeld om agressief of ander vervelend gedrag te voorkomen. Hiermee heb je onbewust het gedrag wel in stand gehouden. Dat is iets om aan te werken als je verder bent in je herstelproces. Voor nu geldt dat de verantwoordelijkheid bij de narcist ligt.

‘Ik kan het maar niet begrijpen. Hoe kan die man/vrouw zulke kanten hebben?’

Het is voor een normaal weldenkend mens ook niet te begrijpen. Je kunt er met je hoofd niet bij. Een narcistische persoonlijkheidsstoornis is een stoornis van de gehele persoon. Deze persoon voelt, denkt en doet anders. En denkt dat dat normaal is. Dat is het natuurlijk niet, al ben je het in de loop van een relatie misschien wel als steeds normaler gaan beschouwen.

Het wel proberen te begrijpen geeft je alleen maar frustratie. Het kost bakken energie. Je kunt er ook nog eens niets aan veranderen. Laat het willen begrijpen los. Dat lukt je toch niet. Verleg de focus naar jezelf, naar het weer terugvinden van jezelf. Naar het weer leren hoe een normale menselijke respectvolle omgang is. Langzaam maar zeker zul je merken dat je het niet meer hoeft te begrijpen.

‘Ik heb zo’n medelijden met hem/haar.’

Empathie voelen is een van de prachtige eigenschappen die slachtoffers van narcisten gemeen hebben. En die de narcist ontbeert. De narcist is inderdaad iemand om medelijden mee te hebben. De oorzaken van waarom iemand zo wordt zijn heel goed te begrijpen. In te voelen. Maar door empathie en sympathie te voelen strijk je zo weer je hand over je hart en zal je blijven of teruggaan. Wellicht denk je zelfs wel dat je haar of hem kunt redden.

Maar hoe zielig iemands jeugd ook was, het geeft hem of haar geen reden om te doen wat hij of zij doet. Om jou op zo’n manier te manipuleren, te chanteren. Hij of zij is wel degelijk verantwoordelijk voor zijn of haar gedrag. En dat gedrag hoef jij niet te pikken. Daar mag je je tegen wapenen. Anders ga je er (nog verder) aan kapot.

‘Als ik dit of dat anders had gedaan, dan was het misschien wel goed gekomen.’

Ook zo’n gedachte die de verantwoordelijkheid bij jou legt. Nog meer schuldgevoel. Als jij het nou maar anders had gedaan. Weet je, wat je ook had gedaan, het had niet uitgemaakt.

Denk maar eens aan alles wat je al hebt gedaan. Want ik weet zeker dat je buiten jezelf bent gegaan om het goed te doen voor hem of haar. Heeft het geholpen? Misschien even, maar meestal helemaal niet. Hoe hard je ook probeert, hoe hard je ook je best doet, het is nooit genoeg. De narcist weet er altijd weer een draai aan te geven. Het komt niet goed. Nooit.

Deze gedachten houden je tegen

Herken je deze gedachten? Wellicht denk jij een variant van deze? Er zijn er nog veel meer. Gedachten komen automatisch. Dat is maar goed ook. Anders zou je moeten nadenken bij het tandenpoetsen of het auto rijden. Dat zijn gedachten die je nodig hebt. De gedachten die hierboven staan zijn gedachten die je niet verder helpen. Ze houden je zelfs tegen in je herstel, in je leven. Ze saboteren je.

Daarom is heel belangrijk je bewust te worden van je gedachten. Welke helpen? Welke houden je tegen? Welke zijn van jou en welke van een ander?

Tijd om ze te onderzoeken

Ik vind het altijd boeiend om met een cliënt samen haar of zijn gedachten te onderzoeken. Welke gedachten zijn er? Zijn ze waar? Zijn van haar of hem? Helpen ze of juist niet? En zo niet, hoe keer je dit om? De methode waar ik mee werk maakt je niet alleen bewust van je gedachten. Het legt ook je (basis)behoeften bloot. Behoeften die je wellicht bij een ander zoekt en die ideale aanknopingspunten zijn voor de narcist om bij je aan te haken.

Geen narcisten meer aantrekken

Als je die behoeften zelf gaat vervullen, de wonden die eronder liggen heelt, heeft de narcist in je leven geen vat meer op je. En trek je ook geen nieuwe meer aan. Denk je nu, dat wil ik ook? Ik nodig je van harte uit voor een focussessie. Klik hier om er meer over te lezen en om hem aan te vragen.

8 antwoorden
  1. Hellen Noordijk
    Hellen Noordijk zegt:

    Ik kan alles wat in dit artikel zo invullen met betrekking tot de narsist ( mijn psycholoog noemt hem een psychopaat)waar ik mee getrouwd was. Maar ik heb in deze relatie nog veeeel erger meegemaakt.

    Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Beste Hellen, dank je wel voor je reactie. Een van de gedragskenmerken van een psychopaat is narcistisch gedrag. Ik kan me voorstellen dat je dit gedrag herkent. Dit is zeker niet alles wat een narcist kan doen, en zeker niet wat een psychopaat kan doen. Die gaan nog vele stappen verder. Goed dat je hulp hebt in wat je mee hebt gemaakt en wellicht nog mee maakt. Warme groet, Willy

      Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Beste Famke, wat goed dat je eruit bent gestapt. Het verwerken van pijn, het helen van trauma heeft inderdaad tijd nodig. Je kunt dit wel bespoedigen door professionele hulp te zoeken. Dat is zeker met trauma’s een aanrader. Warme groet, Willy

      Beantwoorden
  2. Wendy
    Wendy zegt:

    Ik ben 1,5 jaar geleden met mijn gezin in aanraking gekomen met een verborgen narcist met pedofiele gevoelens. Toen wisten we natuurlijk niet wat hij was. Hij kwam in ons gezin en was super behulpzaam naar onze kinderen, vooral de jongste van 12 jaar. Iedereen vond hem heel aardig en altijd behulpzaam. Mijn man vond hem meteen een beetje vreemd (werkt in jeugdhulpverlening) en vond het gedrag van die jongen vreemd. Ik zag alleen het goede in hem. Later begon die jongen tegen mij over zijn verleden te praten (eenzaam, zelfmoordgedachten, geen goede band met zijn ouders etc) Ik als empaat vond hem zielig en bood hem een luisterend oor. Hier ergens begint een tijdvak waarin ik niet meer voor mezelf kon denken en voelen, werd gebrainwashed en gaslighten werd toegepast. Mijn man kreeg geen contact meer met mij en riep steeds dat hij de jongen niet vertrouwde, maar ik kon hem niet meer horen of reageren. Ik leek wel een marionet van de narcist, alsof ik met een joystick aangestuurd werd door hem. Een lang verhaal kort: mijn man heeft me uiteindelijk uit huis gezet omdat hij dacht dat ik een verhouding had met de narcist die het ook nog eens voorzien had op onze jongste zoon…. Door heel veel praten en googlen zijn we erachter gekomen wat voor een monster die 22 jarige is.
    Nu is het probleem dat mijn man mij nog steeds als dader blijft zien ipv slachtoffer net zoals de rest van ons gezin. Hoe komen we hier uit? Ik lees alleen maar stukken over een liefdesrelatie met een narcist of over het als kind opgroeien met een narcistische ouder. Maar hoe zit dat met onze situatie?

    Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Beste Wendy, dank je wel voor je openheid. Het komt veel vaker voor dat de narcist niet je partner is, maar op een andere manier aan je verbonden is. Een van de manipulatietechnieken die een narcist gebruikt is isoleren (losweken, tegen elkaar opzetten). Dat herken ik ook in jouw verhaal en andere zaken die bij narcistisch gedrag passen. Wat je beschrijft, zijn m.i. twee losse ‘zaken’: dat wat het met jou gedaan heeft én dat wat het met je man gedaan heeft, die het beiden nodig hebben om aan te worden gewerkt. Los van elkaar en samen. Ik zou graag met je spreken om te kijken wat jij (of jullie) nodig hebben om hier uit te komen. Ik maak hiervoor gebruik van focussessies en nodig je van harte uit deze met me in te plannen. Warme groet, Willy

      Beantwoorden
    • Petra
      Petra zegt:

      Je kan hier wellicht uitkomen door verantwoordelijkheid te nemen voor je eigen gedrag. Doe je dat niet, dan ben je (blijkbaar) niet te vertrouwen, in de ogen van je man, en daar heeft hij gelijk in. Je zegt namelijk dat je je liet aansturen door een ander, alsof je geen enkele wil meer had van jezelf. Jij laat dat gebeuren. Jij bent daar zelf verantwoordelijk voor. Wat in jou zorgde er voor dat je je eigen wil en verantwoordelijkheid aan de kant zette, en een ander laat bepalen wat je moet doen?

      Beantwoorden
      • Willy Sietsma
        Willy Sietsma zegt:

        Beste Petra, dank je wel voor je reactie op wat Wendy schrijft. Ik vind het persoonlijk wel wat sterk gesteld en breng graag een nuance aan vanuit mijn expertise. Als je te maken hebt met een narcist laat je je niets gebeuren of bepalen. Er is sprake van manipulatie en emotionele chantage en als je dat niet door hebt, word je langzaam leeggezogen. En nog meer manipuleerbaar. De verantwoordelijkheid voor wat er gebeurd ligt bij de narcist, die heeft de touwtjes in handen. Hij of zij is de meestermanipulator.

        Als je weet waar je mee te maken hebt, dan kun je bewust keuzes maken en voor jezelf gaan staan: jezelf weer terugvinden, weten wat je wilt en niet wilt. Je grenzen (her)ontdekken. Helen. En uitzoeken wat de reden is waarop de manipulator is aangehaakt en dat deel helen. Daarna is het goed te kijken naar het eigen gedrag: waardoor hield je het spel tussen de narcist en jezelf (on)bewust in stand? Dat stelt je in staat deze cirkel te doorbreken.

        Voor een partner is het, wanneer ook de kennis van narcisme ontbreekt, lastig om te begrijpen en te doorzien wat er gebeurd. Het is daarom belangrijk ook te weten wat het is, bewust te worden van dat de verantwoordelijkheid bij de narcist ligt. Wat de gevolgen zijn voor de partner in kwestie. Vanuit beider begrip en herstel (onder professionele begeleiding) is er wellicht een hereniging mogelijk.

        Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *