De narcistische rollenwissel: Waarom jij altijd de dader lijkt te zijn (en hoe je dit stopt)

“Dat is niet waar. Jij valt mij constant aan. Ik kan ook niets goed doen in jouw ogen.” krijg je te horen als je feedback geeft. “Dit is niet gebeurd. Je breekt mijn hart met deze beschuldiging, jij doet míj pijn” krijg je te horen als je aangeeft dat bepaald gedrag jij heeft geraakt, je pijn heeft gedaan. En jij blijft in verwarring achter. Met een rotgevoel. Ligt het nu opeens aan jou?

Deze uitspraken zijn typerend voor DARVO. Dit is een manipulatietechniek die nog een stap verder gaat dan gaslighting. Het staat voor Deny, Attack, Reverse Victim en Offender. Oftewel: ontkennen, aanvallen, slachtoffer en dader omkeren. Van ‘Het is niet gebeurd’ naar ‘Jij bent degene die mij aanvalt’ naar de conclusie: ‘Ik ben slachtoffer van een valse beschuldiging’.

Alles om geen verantwoordelijkheid te nemen

De term DARVO beschrijft een patroon waarbij iemand die beschuldigd wordt van vervelend, narcistisch of toxisch gedrag dit onmiddellijk ontkent, de persoon die hem of haar confronteert aanvalt en vervolgens de schuld afschuift, waarbij hij of zij zichzelf als het echte slachtoffer in de situatie neerzet. Deze is bedacht door psycholoog Jennifer Freyd. Het is gaslighting next level, dus.

Het is een schadelijke tactiek, vallend onder de noemder dwingende controle, die wordt gebruikt door plegers van huishoudelijk geweld. Het is niet voorbehouden aan narcisten. Je kunt het ook tegenkomen onder je vrienden, op je werk, in de politiek etc.

Je wordt totaal niet gezien of gehoord

Als je het herkent, zie je het veel meer om je heen. De strekking is altijd dat de rollen worden omgedraaid. Het scenario wordt compleet geflipt. Je ander ontkent. Valt je aan en maakt zichzelf tot slachtoffer.

Je gevoelens worden totaal genegeerd. Je leed wordt ontkend. Er wordt geen hand in eigen boezem gestoken. Er komt geen verontschuldiging. En je blijft achter met een twijfel aan jezelf, schuldgevoel, terwijl de ander in controle blijft.

Wat als je ex DARVO toepast?

Herkennen is het voornaamste. En daarnaast is vooral belangrijk je niet van de wijs te laten brengen. Dat je bij jezelf blijft. Je niet laat afleiden door de verdraaiing van de feiten.

Houd er ook hier rekening mee, dat het niet om het gedrag van je ex gaat, waar je op reageert. Het is je interne stressreactie – je autonoom zenuwstelsel – die aangaat omdat hiermee onbewust onverwerkt oud zeer van niet gezien en gehoord wordt getriggerd. Dat zet je aan tot vechten of vluchten, terwijl het juist zaak is kalm te blijven.

Want dan kun je duidelijke grenzen stellen. De spelregels van omgaan met een narcist volgen.

Gelukkig wel invloed op jezelf

Het mooie is: op je interne stressreactie heb je – in tegenstelling tot de narcist – wel invloed op. Controle over. Als je je interne stressreactie kunt stoppen, krijg je steeds beter de kans je kalmte te bewaren, DARVO te herkennen en te stoppen.

Als je de behoefte voelt om niet langer meer geraakt te worden op dat oude zeer, niet meer geraakt te worden door DARVO, dan is mijn gratis masterclass ‘Innerlijke rust en vrijheid, zelfs met een narcist in je leven’ wellicht iets voor jou.

Daarin ervaar je direct hoe rustig en kalm je je voelt als je je interne stressreactie uitzet. Zo zorg je ervoor dat je, zelfs bij Darvo, steeds beter bij jezelf blijft. Hier lees je er meer over. Voel je welkom.

Wil je meer van dit soort inzichten en handvatten ontvangen? Ik help je graag met mijn Tips & Inspiratiemail. Je vindt hier de inschrijflink.

Je bent van harte welkom om te reageren op dit blog! Weet dat het openbaar staat, je reactie dus ook. Anoniem reageren kan ook. Je naam of emailadres worden nooit zichtbaar gemaakt.