9 narcistische manipulatietechnieken

De narcist maakt graag gebruik van manipulatietechnieken. Je kunt hem of haar gerust een meestermanipulator noemen. Als je dat niet doorhebt – en denkt dat je (ex-)partner net zo denkt, voelt en doet als jij – dan ben je mooi in de aap gelogeerd. Hij of zij heeft vrij spel en jij raakt steeds verder van jezelf verwijderd. Ook kost het je heel veel energie. Dit alles maakt je nog meer manipuleerbaar.

Meestermanipulator

Tot het moment dat je weet waar je mee te maken hebt: narcisme. Het heeft een naam. Dit geeft je de keuze en de kans om voor jezelf op te staan, je los te maken van de narcist. De touwtjes door te knippen. Dat is de beste keuze voor je herstel, of (als dat niet kan) de regie nemen in het contact.

De narcist voedt zich met jouw emoties. Zodra je die toont, weet hij of zij dat er nog steeds wat te halen valt. Je leest vaak: wees een steen. Een goed advies, zij het niet dat de narcist nog emoties uit een steen haalt. Ik zeg liever: ‘al sta je te trillen van angst, deel niets van jezelf. Zorg dat de narcist niet nog meer zijn of haar klauwen in je kan slaan. En ontlok hem of haar ook geen informatie. Trigger de narcist ook niet in zijn of haar emoties. Heb het alleen over de feiten.

De feiten en verder niets

Hoe blijf je bij de feiten en deel je niets? Dat vergt voorbereiding. Een van de dingen die je daarvoor kunt doen, is je voorbereiden op het te verwachten gedrag. De narcist kent jou en maakt daar gebruik van. Jij kent hem of haar ook, maak daar gebruik van. Niet om je als een narcist te gedragen en hetzelfde te doen, maar om voorbereid te zijn. Dan word je niet verrast en voorkom je dat je wordt meegenomen in de chaos of drama van de narcist.

Daarvoor is het belangrijk dat je kennis hebt van de narcistische manipulatietechnieken. Zodat je tijdens het contact kunt herkennen welke techniek je (ex-)partner gebruikt. Dat je letterlijk denkt: Oh, nu gebruik hij dit of zij dat. Hierdoor blijf je boven het contact staan en word je er niet ingetrokken.

De meest gebruikte narcistische manipulatietechnieken:

1. Aantrekken en afstoten

Dit is de basis van het gedrag van de narcisten. Met aantrekkend gedrag word je binnengehaald en gehouden. Met het afstotende, onderuithalende gedrag word je gestraft voor wat je doet of laat. Het zijn twee kanten van de medaille. Juist de afwisseling ervan werkt zo manipulerend. Soms kan het weken, maanden, jaren duren voor het onderuithalen begint. Sommige narcisten zetten het al heel snel in.

Zo lijkt het op het ene moment nog een fantastische partner en hebben jullie een fantastisch leven, zo word je op het volgende moment gedevalueerd. En juist als je er genoeg van hebt, komt het liefdevolle, attente, aardige gedrag weer terug. Je twijfelt; iedereen en elke relatie heeft wel eens wat. Je krijgt hoop; je hebt het vast verkeerd gezien of het ligt aan jou. Je wilt hoe dan ook het fantastische terug. Je blijft, je gaat terug. En ondertussen raak je jezelf, je energie, je gezondheid kwijt.

De manipulatietechnieken hieronder vallen onder het afstoten.

2. Omlaaghalen

In het begin van de relatie is de kans groot dat alles prachtig aan je was. De narcist vertelde het jou en iedereen die het maar wilde horen. Tot er een moment komt dat je kritiek krijgt. Niets van wat je doet, is goed. Wat mooi aan je was, is nu lelijk of stom. Soms gebruikt de narcist denigrerende grapjes – vaak ook in het openbaar – andere keren word je bekritiseerd, uitgescholden, gekleineerd. De narcist kan het ook zonder woorden. Denk maar aan rollen met de ogen, gesnuif, gemeen lachen.

3. Dreigen, intimideren

Het kan nog verder gaan dan punt twee. De narcist kan overgaan tot dreigen. “Als jij niet dit, dan…” of “Als je van me zou houden, dan…” Voeg daar een intimiderende houding bij door bijvoorbeeld vlak voor je te gaan staan, boven je uit torenen, dan is het plaatje compleet. Hij of zij kan ook dreigen met fysiek, seksueel, financieel, sociaal geweld of daartoe overgaan. De narcist gaat volop over je grenzen heen, vertoont volstrekt respectloos gedrag.

4. Woorden en acties zijn niet gelijk

De narcist houdt ervan verwarring te zaaien. Dit een manipulatietechniek die onder gaslighting valt. Hij of zij zegt iets anders dan wordt gedaan. In het doen zit de waarheid. De narcist tekent bijvoorbeeld een omgangsregeling voor jullie kinderen – zegt dus ‘ja’ – maar komt niets na. De afspraken gelden niet voor hem of haar.

5. Veranderen van onderwerp

Dit is een voorbeeld van de chaos die de narcist creëert. Hij of zij verandert van onderwerp, haalt er allerlei zaken bij die er niet toe doen. Oude koeien worden uit de sloot gehaald. Alles om jou mee op zijsporen te nemen en je af te leiden van waar het om gaat. Op deze manier hoeft de narcist geen verantwoording af te leggen. Ook dit is gaslighting.

6. Zaken omdraaien

Ook dit is bedoeld om geen verantwoordelijkheid te nemen. Spreek je de narcist aan op zijn of haar gedrag met feedback of kritiek, dan weet hij of zij het zo te draaien dat je voor je het weet, het zelf gedaan hebt. Het is altijd de schuld van iets of iemand anders. Dit is ook weer een vorm van gaslighting.

7. Projectie

De narcist is een meester in het verplaatsen van zijn of haar foute eigenschappen en gedrag naar jou. Word je beschuldigd van iets, dan kun je er zo goed als zeker vanuit gaan, dat hij of zij dat zelf doet. Ook eigent de narcist zich jouw goede eigenschappen en gedrag toe.

8. Isoleren

De narcist wil controle over jou. Volledige afhankelijkheid. Door jou los te weken van familie, vrienden, werk, inkomen en andere zaken die je voeding en energie geven, wordt dat steeds makkelijker voor hem of haar. De narcist kan twijfel zaaien bij jou door slecht te praten over familie en vrienden. Of door te liegen over hoe ze over jou denken. Dat doet hij ook bij familie en vrienden over jou. Zeker na een scheiding is de kans groot dat er slecht over je gesproken wordt. Of zielig over zichzelf, wat ook een mening geeft over jou.

9. Onvoorspelbaar gedrag

Het ene moment gaat het prima, het andere moment is er opeens sprake van explosieve woede en weglopen. Om terug te komen met een glimlach en te doen alsof er niets is gebeurd. Ook kan de narcist overgaan tot de stilte-behandeling (de silent treatment) om je te straffen. Van even tot maanden. Om dan opeens weer heel charmant te zijn. Dit werkt heel verwarrend.

Niet meer meegaan in het drama

Herken je deze vormen van manipulatief gedrag? Dit zijn maar negen voorbeelden van narcistische manipulatietechnieken, er zijn er meer. Jij kent ze vast ook. Houd ze in gedachten als je weer contact hebt. Benoem ze. Zowel live als online. Zodat je boven het gedrag staat, er niet in wordt meegesleept. In mijn training ‘Sterk staan tegenover narcistisch gedrag’ gaan we hier nog dieper op in. Ik leer je wat te doen bij narcistische manipulatietechnieken. Ook leer je fysiek, emotioneel en mentaal sterker staan, zodat het je nog beter lukt om je niet mee te laten slepen in het drama. Heb je interesse? Klik hier om er meer over te lezen.

Wil je reageren op dit blog? Wil je nog meer narcistische manipulatietechnieken met me delen? Graag. Weet dat het openbaar staat, je reactie ook.

11 antwoorden
  1. Japke
    Japke zegt:

    Alle 9 kloppen als een bus, nu half jaar gescheiden, en nog nog niets geregeld wat betreft inboedel en hypotheek dus Ja zeggen en Nee doen. Ook valse beschuldigingen en stilzwijgen door nergens op te reageren. Ben er zo klaar mee maar sta met lege handen en met de rug tegen de muur!!! 😬

    Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Beste Japke, goed dat je ziet waar je mee te maken hebt. En jammer dat ook jij wordt geconfronteerd met het traineren van jullie scheiding. Heb je een advocaat met kennis van zaken achter je staan? Die weet wat wettelijk mogelijk is. Ik kan je begeleiden in het omgaan met narcistisch gedrag als je daar interesse in hebt. Er sterk tegenover staan. De regie zelf in eigen hand nemen en daarmee je eigen leven. Klik hier als je wilt weten hoe. Ik wens je het beste toe. Warme groet, Willy

      Beantwoorden
    • Susan
      Susan zegt:

      Japke
      Ga dingen zelf regelen wacht niet af, en zie hoe snel hij dan mee gaat werken. Jij kan ook naar de bank stappen voor de hypotheek en neem gewoon mee aan inboedel wat je nodig hebt. Wacht niet af maar doe en heb schijnt aan hem!! Zo ben je sterk en kun je aan je eigen geluk gaan werken op deze afwachtende manier niet en blijf jij in zijn web!

      Beantwoorden
  2. Marjolein
    Marjolein zegt:

    Herkenbaar. Wat hier ook gebeurde was op regelmatige basis dingen verzinnen of in twijfel brengen. Ik bedoel achter iedere normale bezigheid van mij of de kinderen werd iets gezocht en omheen verzonnen om ons mee te bestrijden, straffen, veroordelen.
    10 min later thuis omdat ik mijn ouders thuisbracht, een opmerking tegen zijn ouders, na een verjaardag waar hij sowieso tegen was, een oppasadvertentie van mijn puberdochter, een foto van 1 van mijn oudste kinderen met ons kind etc. Overal werd afkeurend, wantrouwig en woest op gereageerd. En het klopt, zijn fouten of belangen zo draaien dat ik de schuldige en de idioot was.
    De keren dat ik uitgescholden, uren achtereen op straat gekleineerd, gedenigreerd, afgebrand, bedreigd ben…alles om me maar klein te krijgen. En hij vrijuit of zijn belang. (Sigaretten, wiet, junkfood)
    En het ergste is dat hij dit nu bij ons kind doet. Her liefst waar ik bij sta met ophalen of brengen.
    Steeds hoop je dan dat dingen veranderen…verbeteren..hij milder is geworden. Maar die ondergrondse “geintjes” blijven komen. Alles om mij als moeder te dwarsbomen.
    We zijn er nog niet.

    Beantwoorden
  3. Mark
    Mark zegt:

    Wow, alsof je eindelijk de handleiding van je vrouw vind. Iets te laat natuurlijk daarom maar niet minder confronterend. Wel heel fijn dat er ook tips boven staan. Ik heb ze uitgeprint en naast mijn deur opgehangen, zo kan ik ze nog even doorlezen en mezelf voorbereiden voordat ze ons kind komt brengen 😀

    Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Wat goed dat je het herkent, Mark, daar begint het mee. En fijn dat de tips jou kunnen helpen. Wil je daar nog een verdieping in, ook in het sterker staan, dan nodig ik je van harte uit de training ‘Sterk staan tegenover narcistisch gedrag’ bij te wonen. Klik hier om er meer over te lezen. Sterkte. Warme groet, Willy

      Beantwoorden
  4. Petra
    Petra zegt:

    Dag Willy,
    wat een herkenbaar verhaal…. helaas… in mijn geval gaat het niet om mijn eigen relatie, maar om onze rol als ouder. Daar kan ik weinig informatie over vinden en tóch heb ik behoefte aan tips hoe hier mee om te gaan…. Onze zoon van 25 is 3 jaar geleden een 5 jaar oudere vriendin tegengekomen die alle bovenstaande punten aantikt. In het begin was alles gezellig en waren wij de liefste schoonouders die ze kon treffen, maar al gauw ging het mis. Er kwamen verdraaide verhalen over ons als familie, er was te weinig aandacht en respect voor haar, iedereen is tegen hen… ze gingen al snel samenwonen en wij verloren steeds meer het contact met onze zoon. Ieder telefoongesprek liep uit op een strijd, de appjes waren alleen maar verwijtend… hij wilde ons niet meer zien. Als we contact zoeken wordt dat gezien als stalken. Na ruim een jaar geen contact ontvingen wij afgelopen week een geboortekaartje… we zijn opa en oma geworden…. hoe kán onze zoon ons dit aandoen?? We hadden het wel verwacht, maar zo gehoopt dat hij het niet op deze manier zou doen. We hebben geprobeerd contact te leggen, maar we zijn pas gewenst als we onze excuses aanbieden aan HAAR! Het kindje wordt ingezet als chantagemiddel en onze zoon is alleen maar lovend over haar als moeder. Ziet totaal niet wat er aan onze kant van de familie gebeurt, ons verdriet, hoe pijn zijn woorden ons doen. Hij is ook helemaal niet geïnteresseerd in ons of in zijn 75-jarige opa en oma nu in coronatijd. We zijn zo verdrietig… staan met de rug tegen de muur.
    Moeten we dit gezinsgeluk maar voor laten gaan en afwachten of moeten we toch in de actie? Overigens geldt hetzelfde verhaal voor haar ouders. Ook zij hebben al jaren geen contact meer. Ben blij met jouw bovenstaande beschrijving, omdat het herkenbaar is en het mij meer sterkt in het gevoel dat het echt niet klopt en dat wij dit echt niet hadden kunnen voorkomen….. Dus dank voor je artikel.

    Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Graag gedaan, Petra, bedankt voor je reactie en loven woorden. Ik begrijp wat je schrijft, als ouders – of vrienden of andere familie – zijn de gevolgen van narcisme ook groot. Zeker als het de narcist lukt om je geliefde los te weken. Dat tegenhouden is heel lastig, zelfs al heb je kennis van narcisme. Het manipulatieve gedrag en de emotionele chantage is zo groot, dat het voor het slachtoffer lastig is dit te doorzien. Ook hier geldt weer dat dat zeker niet lukt als er geen kennis is van narcistisch gedrag. Het is dan ook heel lastig je zoon hiervan te overtuigen tot hij het zelf gaat herkennen en erkennen. Ik heb daar ook een artikel over geschreven. Via deze link kun je het lezen. Mocht je hier na nog vragen hebben, dan hoor ik het graag. Warme groet, Willy

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *