Hoe is het voor jou als je tegenover je (ex-)partner staat? Vind je het lastig om sterk te staan als hij of zij onderuithalend gedrag laat zien? Of juist bij liefdevol, attent gedrag? Op zo’n moment kun je denken dat hij of zij toch wel meevalt, dat het niet zo bedoeld is. Dat het berouw echt is, net als de tranen en de beloftes. De kans is groot dat je toegeeft. Je lijkt wel verslaafd aan de narcist.

Dat is mij ook dikwijls overkomen. Je blijft, je gaat terug en/of je deelt weer persoonlijke dingen. Wist je dat heel veel slachtoffers gemiddeld zeven tot acht keer nodig hebben om echt weg te blijven? Helaas valt hij of zij niet mee. Het gedrag verandert niet, het gaat onveranderd of misschien zelfs nog wel erger door. Want als je niet doet wat hij of zij wil, dan verdien je straf. En als je persoonlijke dingen delen geef je hem of haar weer haakjes om op in te spelen.

Waarom laat je je zo bespelen?

Dat komt omdat je net zo afhankelijk van hem of haar bent geworden als andersom. De narcist heeft je nodig als voeding, als bevestiging van het door hem of haar geschapen ideaalbeeld van zichzelf. Via jouw goedkeuring en waardering. Via jouw emoties.

Jij hebt de narcist nodig omdat je zo graag terug wilt naar de relatie zoals die in het begin was. Al die liefde, al die positieve aandacht, al die bevestiging die je toen kreeg. Je kunt het vergelijken met drugs. Als je dat eenmaal hebt gevoeld, kun je niet meer zonder. Je doet er alles aan om dat weer te krijgen, om die goedkeuring en waardering te krijgen. Er ontstaat een onderlinge afhankelijkheid, je raakt verslaafd aan de narcist net als deze verslaafd raakt aan jou.

Die prins(es) blijkt helaas een wolf

Helaas was die prins(es) in het begin maar spel. Het liefdevolle attente gedrag was berekenend. Jij stelde je open waardoor de narcist kon inspelen op jouw interesses, dromen, onzekerheden, angsten en wonden. Hij of zij praatte je naar de mond, spiegelde jou waardoor de match perfect leek. Voeg daar een overdosis liefdesbetuigingen aan toe en daar is de man of vrouw van wie je dacht samen oud mee te worden.

Iedere belofte of traan van hem of haar, iedere keer als de narcist je weer tegemoetkomt met aardig en attent gedrag, dan is daar weer die hoop dat het weer wordt zoals het was.  Iedere keer dat je weer toegeeft, raak je een stukje van jezelf kwijt. Iedere keer verlies je meer energie. Dit maakt het bijna onmogelijk om weg te gaan of te blijven. Vaak zorgt de narcist er ook nog voor dat je geïsoleerd raakt van vrienden en familie, waardoor je nog meer van hem of haar afhankelijk raakt. Zo raak je steeds meer verslaafd aan de narcist.

Je wordt een soort duplicaat

De narcist maakt van zijn slachtoffers eigenlijk duplicaten van zichzelf: mensen met een laag zelfbeeld, weinig zelfvertrouwen, die hunkeren naar bevestiging en erkenning. Die afhankelijkheid geeft hem of haar controle, macht. Het bevestigt in de geschapen illusie.

Je kunt er helemaal niet met je hoofd bij dat iemand zoiets doet. Dat iemand die zegt van je te houden zo berekenend en manipulatief is. Simpelweg omdat je dit zelf nooit zou kunnen. Het zit niet in je en is niet te begrijpen.

STOP dit gedrag

Hoe houd je afstand en voorkom je dat de narcist weer een haakje in je krijgt? Zorg dat je altijd een pauze inlast voor je reageert. Zeg bijvoorbeeld STOP tegen jezelf voor je reageert. Zeker als je sympathie gaat voelen. Zo creëer je een moment om uit je emoties te stappen, zodat je op de juiste wijze kunt reageren. Of las een echte pauze in, geef aan dat je erop terugkomt. Dat recht heb je.

Denk in die pauze na of je bij iemand die zulk respectloos gedrag vertoont – gedrag dat iemand die van je houdt echt niet vertoont – wilt blijven, ernaar teruggaat. Bel een vertrouwd persoon – iemand die bekend is met narcisme – om hem of haar te vertellen van je twijfel, zodat zij of hij je kan waarschuwen, je kan vertellen het vooral niet te doen.

Stop de verslaving

Bedenk je ook dat een narcist nooit verandert. Het spel komt terug, het masker gaat af, soms zelfs sneller dat je denkt. Zodra je de manipulaties steeds beter gaat herkennen, kun je je er weerbaar tegen op stellen. Je wilt niet terug naar hem of haar- dat weet je hoofd ook – maar je wilt terug naar wat was en wat nooit meer komen zal. Doorzie dat je verslaafd bent aan de narcist, zorg dat je daarvan loskomt.

Wat daarvoor nodig is, is dat je jezelf, je zelfbeeld, weer opbouwt. Als jouw fundament (weer) sterk is, als je weet wie je bent en waar je voor staat, dan ben je beter bestand tegen manipulaties. Van je voormalige partner en van anderen.

Is het tijd los te komen?

Loskomen van een narcist, van een verslaving is lastig om alleen te doen. Laat mij je daarbij helpen. In een focussessie kijken we samen hoe. Plan hem in en we spreken elkaar binnenkort.

Heb je vragen of wil je reageren op dit artikel. Je bent van harte welkom. Weet wel dat het openbaar staat.