Help, mijn nieuwe liefde heeft een narcistische ex

Je bent heel blij met je nieuwe liefde, maar soms doet ze dingen die je niet kan plaatsen. Ze wordt bijvoorbeeld boos over een goed bedoelde opmerking. Of wantrouwig als je wat langer van huis blijft. Je geeft hier helemaal geen aanleiding toe, maar toch gebeurt het. Wat is er aan de hand? Mogelijk heeft jouw lief een narcistische ex.

Wanneer jouw nieuwe partner slachtoffer is geweest van een narcistische ex, dan werkt dat door in jullie relatie, gezin, welzijn en geluk. Het vraagt veel van jou: moed, geduld en doorzettingsvermogen. Daarom is het belangrijk om kennis te vergaren over narcisme, zodat de gevolgen kunt herkennen bij jouw nieuwe liefde. Ik heb 8 kenmerken en waardevolle tips voor je op een rij gezet. Ik licht ze uitgebreid toe.

NB. Narcisme komt niet alleen onder mannen voor, maar ook onder vrouwen. Lees a.u.b. daar waar ik over zij, haar of vriendin spreek, hij, hem of vriend waar dat beter van toepassing is. Ook zijn het niet alleen narcistische ex-partners die dit effect hebben op je partner, ook het gedrag van een narcistische vader en/of moeder werkt door in relaties.

1. Je partner is heel onzeker

Ze heeft van haar narcistische ex zo vaak te horen gekregen nergens voor te deugen, niets goed te kunnen en/of gek te zijn, dat jouw vriendin daarin is gaan geloven. Ze weet niet goed meer wie ze is. Het zelfvertrouwen is weg of laag. Complimenten komen niet aan. Ze wuift ze weg, gelooft ze niet of zelfs interpreteert ze als iets waarvoor je op een later moment iets van haar gedaan wilt krijgen. Dit laatste is iets waar een narcist veelvuldig gebruik van maakt. Soms weet een slachtoffer van een narcist niet eens meer wat haar lievelingskleur of eten was, welke hobby’s ze leuk vindt. Ze is mogelijk helemaal afhankelijk gemaakt.

Vraag je partner wat zij wil. Lukt antwoorden niet, ga dan samen op zoek. Wellicht wil ze wel hulp zoeken om zichzelf terug te vinden. Blijf complimenten geven, ook als deze niet worden ontvangen. Niet overdreven, maar over gewone dingen. Over hoe lekker het eten is. De dingen waar je oprecht blij van wordt. Spreek ze uit, zonder dat je er iets voor terugverwacht. Oprecht. Liefdevol. Laat ook zien blij te zijn met complimenten die jij krijgt.

2. Je partner weet niet (meer) wat echte liefde is

Je partner dacht bij haar ex wellicht de liefde van haar leven te hebben gevonden. Dat is de illusie die door de narcist is geschapen door een liefdesbombardement aan het begin. Er is echter geen sprake van liefde geven, maar van liefde nemen. Dat, en de continue afwisseling tussen liefdevol en onderuithalend gedrag, zorgt dat je partner steeds verder van zichzelf is geraakt. Ook heeft zij daardoor een verkeerd beeld van liefde gekregen. Angst en liefde zijn door elkaar heen gelopen. Het slechte gedrag is normaal geworden, overgoten met een saus van liefde. Deze ervaringen lieten haar op de tenen lopen. Ook nu kan je vriendin nog verwachten dat jouw aardige en liefdevolle gedrag, kan omslaan in onderuithalend gedrag. Waarschijnlijk wacht ze daarop.

Toon aan jouw partner wat liefde is.  Toon hem, maar overdrijf hem niet. Laat zien dat aardig gedrag gevolgd wordt door aardig gedrag. Dat je meningsverschillen gewoon kunt uitpraten. Met respect. Op een vriendelijke toon. Laat zien dat je doet wat je zegt en zeg wat je doet.

3. Je partner vindt het lastig om voor haar mening uit te komen

Voor je mening uitkomen wordt niet gewaardeerd door een narcist. Althans, niet als het tegen zijn wil indruist. Bij alles wat jouw partner deed of zei moest ze rekening houden met de mogelijke reactie. Zou die aardig zijn? Of zou er straf volgen in de vorm van een agressieve uitbarsting of een periode van stilzwijgen? Of zou zij de schuld krijgen van alles?

Nu merk je wellicht dat je vriendin even wacht met reageren of aangeeft te willen doen wat jij wilt, terwijl jij haar mening juist zo waardeert. Laat met je gedrag en woorden zien dat je haar mening juist respecteert. Vraag erom. Blijf rustig en kalm. Word niet boos, loop niet weg. Geef vertrouwen.

Merk je toch dat je boos wordt, spreek dat uit en zeg dat je even de tijd neemt om tot rust te komen om er daarna over te praten. Door dit te zeggen, hoor en zie je haar. Je laat zien dat emoties er mogen zijn.

4. Je partner verontschuldigt zich veelvuldig

Omdat alles altijd haar schuld was ten tijde van haar vorige relatie, zal ‘sorry’ voor in de mond liggen. Ook om dingen waar ze zich helemaal niet voor hoeft te verontschuldigen. Dit gaat om het voorkomen van straf, het gevoel altijd fout te zitten. Je kunt mensen die een relatie hebben (gehad) met een narcist hier ook aan herkennen, het is bekend kenmerk van een slachtoffer van narcistisch misbruik. ‘Sorry’ zeggen voor zichzelf of voor het gedrag van hun narcistische ex.

Geef aan dat het niet nodig is om ‘sorry’ te zeggen als dat zo is of zich voor het gedrag van haar ex te excuseren. Geef aan dat het gedrag van haar ex-partner niet normaal (gezond) is. Help je vriendin weer te leren wat normaal respectvol en liefdevol gedrag is binnen een relatie. Bied zelf je excuses aan als dat het geval is, voordat zij dat doet.

5. Je partner wordt soms emotioneel om niets

Je zegt of doet iets wat je goed bedoelt, maar je partner wordt juist heel boos of verdrietig. Je begrijpt er niets van en wordt er zelf boos over. Misschien zelfs moedeloos van. Weet dat je vriendin niet reageert op wat jij zegt of doet, maar op dat wat er bij haar wordt losgemaakt. Je raakt iets waardoor zij teruggaat naar een wond in het verleden. Daar komt de reactie door. Het ligt niet aan jou.

Geef je vriendin de ruimte om dit te voelen. Blijf bij haar, laat merken dat je er bent. Als ze dat wil, geef haar troost, een arm om haar heen. Het kan voorkomen dat zij haar emoties (nog) niet aan je kan laten zien. Geef dan de ruimte. Juist door het toelaten van de emoties geneest de wond, gaat de trigger weg en voorkomt het een herhaling.

6. Je partner is wantrouwig

Niets van wat de narcist zegt, is waar. De relatie was een spel, het begin misschien wel betoverend, maar in de loop van de relatie bleek het wel anders te zijn. Veel narcisten gaan ook vreemd. Je partner is het vertrouwen kwijtgeraakt in anderen, in relaties, in zichzelf. Ze houdt afstand, bouwt een reserve in uit angst om weer gekwetst te worden. Ze heeft een muur om haar hart gebouwd.

Het heeft tijd nodig om weer te leren vertrouwen. Ik raad mensen altijd aan om eerst te helen en zichzelf en hun (zelf)vertrouwen weer op te bouwen voordat ze weer in een relatie stappen. Soms loopt het anders en komt de nieuwe relatie al eerder op zijn of haar pad. Met een partner die weet waar hij of zij mee te maken heeft, die zelf goed in het leven staat, kan het ook heel goed gaan.

Gun je vriendin de ruimte om weer zichzelf te worden, te helen. Wees er voor haar. Laat zien dat je te vertrouwen bent. Ook hier: doe wat je zegt en zeg wat je doet. Geef het de tijd. Moedig haar aan om hulp te zoeken bij dit proces. Let er daarbij wel op dat je niet aandringt, pusht of claimt, dit werkt averechts omdat het herinnert aan het gedrag van haar narcistische ex. Geef haar de tijd.

7. Je partner praat heel veel over haar ex

Na een verbroken relatie is de behoefte om erover te praten groot. Dat is goed, dat is helend. Na verloop van tijd zal het minder worden. Helaas blijft de invloed van een narcist aanwezig als je partner nog door kinderen of andere zaken aan hem gebonden is. Daardoor blijft ook het effect van het misbruik. Zelfs als het contact per mail is. De noodzaak erover te praten, blijft.

Moedig je vriendin aan te praten. Blijf luisteren. Probeer haar in de luwte te houden wat betreft het contact door bijvoorbeeld de mails van haar ex voor haar te lezen, waardoor je vriendin meer loskomt van het narcistische spel. Vertel haar alleen die dingen uit de mail die zakelijk, feitelijk zijn én een reactie van haar behoeven naar haar ex. Doe samen de Powerboost ‘Sterk staan tegenover narcistisch gedrag’ bij mij, zodat je allebei leert hoe je de invloed van de narcistische ex steeds verder beperkt.

Help je vriendin ook om te focussen op andere dingen. Ga samen leuke dingen doen. Vooral bewegen en buitenlucht is heel belangrijk in het herstel, in het loslaten van de ex. Moedig haar erin aan dit samen of alleen te doen, maar let erop om hierbij niet te pushen of te claimen.

8. Je partner heeft behoefte aan ruimte, aan tijd voor zichzelf

Het kan zomaar gebeuren dat je vriendin zo nu en dan aangeeft tijd voor zichzelf nodig te hebben. Je begrijpt er misschien niets van; als je om elkaar geeft, dan wil je elkaar toch zien? Het is niet zo dat ze niet van je houdt, maar ze heeft even behoefte om tot zichzelf te komen. Juist om er daarna weer voor je te zijn.

Een narcistische relatie werkt heel verstikkend. Altijd mee moeten lopen in het spoor van die ander. Straf krijgen als je dat niet doet. Alleen gericht mogen zijn op die ander. Gecontroleerd worden als je een keer alleen weggaat. Vrienden en familie kwijtraken. Dit werkt zo benauwend, dat iemand na deze relatie vaak veel behoefte heeft aan tijd voor zichzelf, om eigen dingen te mogen doen, voor niets of niemand iets te hoeven. Om te kunnen ademen.

Een hoopje zand

Een vriend van mij beschreef heel goed hoe zich voelde na deze ervaring. Hij vertelde zijn nieuwe vriendin: ‘Zie me als een hoopje zand op je hand. Als je je vingers dichtknijpt, verdwijn ik net als het zand dat tussen mijn vingers door doet. Als je je hand openhoudt, dan blijf ik.’

Dit vind ik zo duidelijk. Dit geldt overigens voor alle relaties. Naast samen is tijd voor jezelf nodig. Het is belangrijk om elkaar daar de ruimte voor te geven. Vertrouw erop dat het niet aan de relatie ligt, maar dat het een behoefte is. Waarna de tijd samen alleen maar intenser is.

Pittig om vol te houden

Ik kan me voorstellen dat dit niet allemaal even makkelijk klinkt. Er zitten tips bij die al lastig genoeg zijn om te doen, zelfs zonder een narcistische ex. Hoe kun je iemand de ruimte geven om te voelen als je het zelf niet goed kunt? Of complimenten geven als je het zelf lastig vindt om te doen? Hoe geef je ruimte als je zelf een grote(re) behoefte voelt aan samenzijn? Hoe zorg je dat je zelf kalm blijft en je de dingen niet persoonlijk aantrekt? Ook jij bent van harte welkom bij mij in de praktijk. Ontdek wat ik voor je kan doen in een focussessie.

6 antwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Klopt, PJ, ook vrouwen kunnen narcisten zijn en de partners man of vrouw. Ik heb voor deze insteek gekozen om het artikel beter leesbaar te maken en de regel ‘Daar waar ik over zij of haar spreek, kun je ook hij of hem lezen’ toegevoegd om aan te geven dat het ook anders kan. Dank je wel voor je aanvulling. Warme groet, Willy

      Beantwoorden
  1. Rob
    Rob zegt:

    Ik snap dat het waarschijnlijk niet zwart wit wordt bedoeld.. Maar weer wordt er een goed stuk over narcisme geschreven, want het is een goed stuk. Maar weer wordt nadrukkelijk de man als narcist weg gezet.. Ik zit in deze hel na bijna 30 jaar een relatie te hebben gehad net een narcistische vrouw… tot op het bot afgebroken en afgekraakt ben ik.. niks deugde wat ik ook deed, zelfs mijn vrienden niet… Waar zij nu juist gezellig mee omgaat.. mijn kinderen compleet gehersenspoeld… waardoor ik mijn dochter niet meer zie en mijn zoon die juist door het gedrag van zijn moeder steeds bozer op haar werd. Nu staan broer en zus, ooit dikke maatjes lijnrecht tegen over elkaar… zoveel pogingen gedaan om in ieder geval dat proberen te bespreken… Nee er is geen zwart wit.. Er zijn ook enorme narcistische vrouwen in deze wereld… die mensen geestelijk vermoorden en zelf vrolijk verder gaan alsof hun leven nooit anders is geweest als de huidige waarin ze leven

    Beantwoorden
    • Willy Sietsma
      Willy Sietsma zegt:

      Beste Rob, dank je wel voor je reactie en je openheid. Ik begrijp je frustratie, er zijn inderdaad ook vrouwelijke narcisten. En deze zijn ook vaak nog veel meer vilein dan hun mannelijke evenknie. Ik schrijf voor het leesgemak vanuit één perspectief en heb in de derde alinea ook een zin opgenomen om aan te geven dat er ook vrouwelijke narcisten zijn. (Daar waar ik over zij, haar of vriendin spreek, kun je ook hij, hem of vriend lezen. En niet alleen een narcistische ex-partner heeft dit effect op je partner, ook het gedrag van een narcistische vader en/of moeder werkt door in relaties) Deze is klaarblijkelijk toch niet helemaal duidelijk, ik zal daar een aanpassing in doen. Fijn dat je reageert. En heel veel sterkte met waar je doorheen gaat. Warme groet, Willy

      Beantwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *